Jak liczy się VAT na fakturze
VAT wylicza się od kwoty netto: to ona jest podstawą opodatkowania. Kwota brutto to netto powiększone o podatek — dlatego przeliczenie „w drugą stronę" nie polega na odjęciu 23%, tylko na podzieleniu brutto przez 1,23.
- Netto (podstawa opodatkowania)
- 1 000,00 zł
- VAT 23%
- 230,00 zł
- Brutto
- 1 230,00 zł
Odwrotnie: 1 230 zł brutto ÷ 1,23 = 1 000 zł netto. Odjęcie 23% od 1 230 zł dałoby 947,10 zł — i to jest najczęstszy błąd przy przeliczaniu w drugą stronę.
Stawki VAT w Polsce
| Stawka | Kiedy ma zastosowanie |
|---|---|
| 23% | Stawka podstawowa — wszystko, dla czego ustawa nie przewiduje innej stawki. |
| 8% | M.in. część usług budowlanych i remontowych w budownictwie mieszkaniowym, usługi gastronomiczne, niektóre wyroby medyczne — katalog z załącznika nr 3 do ustawy o VAT. |
| 5% | Podstawowe produkty spożywcze, książki, czasopisma specjalistyczne — katalog z załącznika nr 10. |
| 0% | Eksport towarów, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i inne przypadki wskazane w ustawie. To nie jest to samo co zwolnienie. |
| zw. | Zwolnienie — sprzedaż w ogóle nie jest opodatkowana. Podatku naliczonego od zakupów związanych z taką sprzedażą nie odliczasz. |
| np. | „Nie podlega" — miejsce świadczenia jest poza Polską, więc polskiego VAT-u nie ma. Typowo usługi dla firmy z innego kraju. |
Stawka zależy od tego, co sprzedajesz, a nie od tego, komu. Przypisanie stawki obniżonej „bo tak było na poprzedniej fakturze" to jeden z najczęstszych powodów korekt.
Kiedy w ogóle doliczasz VAT
Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego (sprzedaż do 240 000 zł rocznie), na fakturze nie ma stawki 23% tylko oznaczenie „zw.". Kalkulator przyda Ci się dopiero od momentu rejestracji do VAT — albo wcześniej, żeby sprawdzić, jak wyglądałaby Twoja cena z podatkiem.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć VAT od kwoty brutto?
Podziel kwotę brutto przez 1 + stawka. Przy 23% dzielisz przez 1,23, przy 8% przez 1,08. Różnica między brutto a wynikiem to kwota VAT.
Czy 0% VAT i zwolnienie to to samo?
Nie. Przy stawce 0% jesteś podatnikiem VAT i odliczasz podatek naliczony od zakupów. Przy zwolnieniu nie odliczasz nic — i to jest cała różnica finansowa między nimi.
Od czego zależy stawka VAT?
Od rodzaju towaru lub usługi. Stawki obniżone to zamknięte katalogi z załączników do ustawy o VAT — jeśli Twojej usługi tam nie ma, stawka wynosi 23%.
Podstawa wyliczeń
Sprawdzone 2026-09-07